23-letnia Ukrainka została zatrzymana 26 września 2026 roku podczas wjazdu do Polski. Akcję przeprowadzili funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w Łodzi na polecenie Prokuratury Okręgowej w Łodzi.
Według ustaleń śledczych kobieta współuczestniczyła w organizowaniu procederu polegającego na tworzeniu fikcyjnych spółek i ułatwianiu cudzoziemcom przekraczania polskiej granicy wbrew obowiązującym przepisom. Na co dzień przebywała na Ukrainie, a do Polski przyjeżdżała okazjonalnie.
Po zatrzymaniu została doprowadzona do prokuratury, gdzie usłyszała zarzuty organizowania innym osobom przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisom oraz wyłudzenia poświadczenia nieprawdy. Sąd przychylił się do wniosku prokuratora i zastosował wobec niej tymczasowy areszt na trzy miesiące.
Od jednej podejrzanej spółki do 130 firm
Początek śledztwa był stosunkowo niepozorny. Prokuratura Okręgowa w Łodzi zajmowała się początkowo sprawą jednej spółki, która nie składała wymaganych sprawozdań finansowych.
Śledczy zwrócili jednak uwagę na coś nietypowego. Firma nie wykazywała obrotów, a jednocześnie deklarowała zatrudnianie setek pracowników.
Dalsza analiza ujawniła powiązania z kolejnymi podmiotami. W całej Polsce zarejestrowano około 130 spółek, które według ustaleń prokuratury nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej. Ich prezesami miała być powtarzająca się grupa obywateli Ukrainy.
Za pośrednictwem tych firm zarejestrowano dokładnie 11 485 oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcom. Dokumenty tworzyły formalne podstawy do ubiegania się o wizy pracownicze i przekraczania polskiej granicy, choć deklarowane zatrudnienie nie odpowiadało rzeczywistości.
Według informacji przekazanych w maju przez prokuraturę za jedno takie oświadczenie pobierano około 100 złotych. Jeśli ta stawka dotyczyła wszystkich 11 485 dokumentów, łączna wartość transakcji mogła wynieść około 1,15 mln złotych. Jest to jednak wyliczenie orientacyjne, a nie potwierdzona przez służby suma uzyskanych korzyści.
Profile zaufane, konta bankowe i fikcyjne zatrudnienie
Śledczy opisali również sposób tworzenia sieci przedsiębiorstw. Cudzoziemcy, którzy przebywali w Polsce legalnie, między innymi w związku z ubieganiem się o pobyt czasowy, mieli zakładać na swoje dane profile zaufane, rachunki bankowe i numery telefonów.
Następnie przekazywali te narzędzia osobom organizującym proceder i opuszczali Polskę. Wykorzystując uzyskane dane, zakładano kolejne spółki drogą elektroniczną. W ich imieniu składano później oświadczenia dotyczące zatrudniania następnych cudzoziemców.
Dokumenty mogły być wykorzystywane do uzyskiwania wiz pracowniczych i wjazdu do Polski niezgodnie z rzeczywistym celem podróży. Po przekroczeniu polskiej granicy cudzoziemcy mogli następnie przemieszczać się po innych państwach Unii Europejskiej.
Do ustalenia osób odpowiedzialnych za organizację przedsięwzięcia przyczyniła się analiza przepływów finansowych na rachunkach bankowych.
Cztery osoby zatrzymane, możliwe kolejne zarzuty
Pierwsze zatrzymania przeprowadzono w maju 2026 roku. W ręce funkcjonariuszy Straży Granicznej wpadły wówczas trzy osoby: 45-letnia obywatelka Ukrainy, 38-letnia obywatelka Polski oraz 41-letni obywatel Białorusi.
Dwie osoby zatrzymano na przejściu granicznym Kuźnica Białostocka-Bruzgi, a trzecią na terenie Gdańska. Cała trójka usłyszała zarzuty związane z organizowaniem nielegalnego przekraczania granicy i wyłudzaniem poświadczenia nieprawdy. Sąd zastosował wobec podejrzanych tymczasowe aresztowanie.
Zatrzymana we wrześniu Ukrainka jest czwartą osobą objętą postępowaniem. Straż Graniczna informuje, że śledztwo ma charakter rozwojowy i nie wyklucza kolejnych zatrzymań.
Czy chodziło również o emerytury?
Sprawa wywołała także polityczne komentarze dotyczące możliwych konsekwencji dla polskiego systemu ubezpieczeń społecznych.
W publikacjach pojawiają się wątki dotyczące fikcyjnego zatrudnienia cudzoziemców, składek i potencjalnego wpływu procederu na przyszłe uprawnienia emerytalne.
Jak dotąd komunikaty Straży Granicznej nie wskazują jednak, aby wyłudzanie świadczeń emerytalnych było przedmiotem zarzutów w tej sprawie. Nie ma też przedstawionych przez służby ustaleń potwierdzających, że uczestnicy procederu uzyskiwali w ten sposób uprawnienia emerytalne w Polsce.
Na dziś potwierdzony zakres postępowania dotyczy organizowania przekraczania granicy wbrew przepisom oraz wyłudzania poświadczenia nieprawdy przy wykorzystaniu fikcyjnych przedsiębiorstw i dokumentów dotyczących zatrudnienia.
Skala ujawnionego mechanizmu i liczba zarejestrowanych oświadczeń rodzą jednak poważne pytania o skuteczność kontroli systemu powierzania pracy cudzoziemcom.
Postaw nam kawę!
Nasza działalność systematycznie się rozwija i pochłania coraz więcej czasu, dlatego Twoje wsparcie, choćby symboliczne, będzie bezcenne. Dziękujemy!
