Dotkliwa porażka dla stowarzyszeń takich jak Iustitia czy Themis oraz reprezentowanej przez sędziego Waldemara Żurka linii resortowej. Orzeczenie to może wreszcie zatrzymać prawny paraliż, który w ostatnim czasie doprowadzał do kuriozalnego uchylania wyroków na morderców i sprawców przemocy domowej tylko z powodów proceduralno-politycznych.
TSUE gasi rewolucyjny zapał
Wyrok Luksemburga w sprawie C-521/21 (zainicjowanej pytaniami poznańskiego sądu) to potężna porażka koncepcji bezkompromisowego „rozliczenia neosędziów”, forsowanej od lat przez stowarzyszenia sędziowskie Iustitia i Themis oraz Waldemara Żurka i powiązane z nim środowiska Ministerstwa Sprawiedliwości. Grupy te budowały swój kapitał polityczno-środowiskowy na haśle natychmiastowego usunięcia z zawodu ponad 3 tysięcy sędziów i traktowania ich orzeczeń jako nieistniejących.
TSUE właśnie ten rewolucyjny projekt skreślił. Unijny trybunał orzekł, że sama wadliwość procedury powołania (udział KRS po reformie z 2017 roku) nie wystarczy do automatycznego zdyskwalifikowania sędziego i konieczna jest ocena zindywidualizowana, a nie masowe stosowanie odpowiedzialności zbiorowej.
Koniec z wypuszczaniem skazanych przestępców na wolność?
Forsowana przez radykalnych prawników walka z tzw. neosędziami doprowadziła w polskich sądach powszechnych do zjawisk skrajnie niebezpiecznych dla porządku publicznego. W imię walki o „czystość procedur” zapominano o ofiarach przestępstw.
Dochodziło do skandalicznych i kuriozalnych sytuacji. Uchylano wyroki na morderców i gwałcicieli, kiedy to sądy wyższych instancji potrafiły znosić wyroki skazujące bandytów na wieloletnie więzienie tylko dlatego, że w składzie orzekającym znalazł się sędzia awansowany po 2017 roku. Procesy musiały ruszać od nowa a przestępcy wychodzili z aresztów śledczych na wolność.
Wyroki skazujące oprawców rodzin lądowały w koszu nie z powodu błędów przewodu sądowego, czy z braku dowodów, ale z przyczyn czysto formalnych. Straumatyzowane kobiety i dzieci były zmuszane do ponownego stawania przed obliczem sądu i przeżywania swojego koszmaru na nowo podczas powtórnych przesłuchań.
TSUE dostrzegł to, czego nie widział Waldemar Żurek: ryzyko destabilizacji państwa i postawił tamę prawnej anarchii.
Co dalej z „reformą wymiaru sprawiedliwości”?
Dla Ministerstwa Sprawiedliwości i sprzymierzonych z nim stowarzyszeń dzisiejszy wyrok to twardy orzech do zgryzienia. Oznacza on konieczność napisania projektów ustaw naprawczych na nowo. TSUE wezwał Polskę do uregulowania tej kwestii, ale zaznaczył, że nie może się to odbywać na zasadzie wendety.
TSUE przypomniał, że celem prawa europejskiego jest ochrona obywateli i pewność obrotu prawnego, a nie dawanie narzędzi do personalnych i politycznych porachunków wewnątrz korporacji prawniczych.
„Wymóg sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy może zostać podważony wyłącznie, gdy dochodzi do nieprawidłowości, które ze względu na swój charakter i wagę mogą, rozpatrywane łącznie, stwarzać rzeczywiste ryzyko ingerencji pozostałych władz w proces powołania (…)”
— przypomniał w uzasadnieniu TSUE.
Pojedyncza wada systemowa to więc zdecydowanie za mało!
