Cenzura polityczna dorzucona do DSA przez Senat i urzędnik zamiast sądu
13 października Senat wprowadził do ustawy mającej implementować w Polsce DSA poprawki, z których większość zaakceptował później Sejm. Jedna z nich miała szczególnie poważne konsekwencje. Chodzi o treści objęte art. 119 § 1 Kodeksu karnego, dotyczące przemocy lub gróźb bezprawnych motywowanych między innymi rasą, pochodzeniem narodowym lub etnicznym, wyznaniem, bezwyznaniowością czy… przynależnością polityczną.
W pierwotnej wersji sejmowej takie sprawy, podobnie jak przestępstwa określone w art. 256 i 257 Kodeksu karnego, miały trafiać do sądu. Po poprawce Senatu samodzielną kompetencję do podjęcia decyzji o blokowaniu treści otrzymywał urzędnik: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej lub Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.
To zasadnicza zmiana. Ocenę, czy określona treść nosi znamiona przestępstwa, przesuwano z niezależnego sądu na organ administracji. Organ, który nie jest sądem i podlega wpływom władzy wykonawczej.
Rozszerzono również katalog przypadków, w których decyzja o blokadzie mogła uzyskać rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek prokuratora lub Policji. Objęto nim między innymi art. 119 § 1, przyjęcie zlecenia zabójstwa (art. 148a § 1), namawianie do samobójstwa (art. 151) oraz nakłanianie do spowodowania u siebie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 156a). I gdyby zmiany obejmowały tylko to, ustawa byłaby zapewne podpisana. Senat stwierdził jednak, że chce więcej. Prezydent zawetował!
Wszelkie zmiany w procesie legislacyjnym można prześledzić tutaj oraz tutaj.
Blokada całej domeny, a nie jednego wpisu
Jeszcze większe obawy budził mechanizm rejestru domen. Utrzymano i doprecyzowano rozwiązanie pozwalające wpisywać do niego strony internetowe, z których nie można usunąć konkretnej nielegalnej treści albo które stale służą do rozpowszechniania takich materiałów. Operatorzy telekomunikacyjni mieliby obowiązek blokowania wskazanych domen w ciągu 48 godzin.
Proszę zwrócić uwagę na konsekwencje. Nie chodzi o usunięcie jednego wpisu, filmu czy komentarza. Chodzi o odcięcie całej strony internetowej, także z tymi materiałami, które nie naruszają żadnego prawa. W praktyce legalne publikacje mogą zniknąć z zasięgu polskich użytkowników tylko dlatego, że administracja uzna dany serwis za wymagający blokady. Co to jest, jeśli nie cenzura?
To nie są kosmetyczne korekty legislacyjne. To budowanie mechanizmu, w którym urzędnik może decydować o dostępności treści, a nawet całych serwisów internetowych.
Szymon Jadczak i problem niewygodnych publicystów
W tym kontekście szczególnie wymowne są wypowiedzi Szymona Jadczaka. Dziennikarz przekonuje, że chodzi o bezpieczeństwo dzieci. Jednocześnie przyznaje wprost, że problemem są również publicyści, których nie lubi i których uważa za rozpowszechniających dezinformację. Kiedy inni dziennikarze zwracają mu na to uwagę, blokuje ich. Albo ustawa ma przede wszystkim chronić dzieci przed złem, albo przestrzeń informacyjną przez niechcianymi ideami publicystów. Warto się zdecydować.
@SzJadczak ale zaraz zaraz, redaktorze – to chodzi w końcu o fejki, czy o walkę z pedofilią, z którą teraz walczyć się „nie da”?
— Marek Poniedziałek (@m_poniedzialek) November 14, 2026
Można nie zgadzać się z poglądami konkretnych publicystów. Można polemizować, demaskować manipulacje i domagać się sprostowań. To normalne elementy debaty publicznej. Czym innym jest jednak przekonanie, że ktoś powinien mieć administracyjne narzędzia do odcinania przeciwników od odbiorców. Zapachniało z lekka siarką panie Szymonie!
Właśnie dlatego argument o ochronie dzieci jest tak bałamutny i nie może zamykać dyskusji o tej ustawie. Dobro najmłodszych nie jest przepustką do dowolnego ograniczania wolności słowa.
Gawkowski mówił o wyłączeniu „X”
Nie można też pominąć wcześniejszych wypowiedzi ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego, który publicznie mówił o możliwości „wyłączenia” platformy X i określał taki pomysł jako dobry.
W połączeniu z mechanizmem rejestru domen trudno traktować obawy o nadużywanie nowych uprawnień jako polityczną fantazję. Powstawało narzędzie, które mogło wykraczać daleko poza usuwanie pojedynczych nielegalnych materiałów. Administracja państwowa otrzymywałaby prawną możliwość decydowania o tym, do jakich serwisów Polacy będą mieli dostęp.
Nie twierdzę, że każda blokada jest z definicji niedopuszczalna. Państwo musi reagować na rzeczywiste przestępstwa, a dzieci wymagają szczególnej ochrony. Tyle że w państwie prawa o odpowiedzialności karnej i ograniczaniu praw obywateli nie powinien rozstrzygać urzędnik według mechanizmu, który może zostać wykorzystany do walki z politycznie niewygodnymi treściami.
Dzieci ładne na obrazku…
Politycy uwielbiają fotografować się z dziećmi. Takie zdjęcia dobrze wyglądają w kampaniach i ocieplają wizerunek. Tym razem dzieci stały się jednak wygodnym argumentem w sporze o coś znacznie poważniejszego: kontrolę nad informacją i dostępem do niej.
Tego mroku nie da się ocieplić nawet całym przedszkolem. Nie chcemy w Polsce gułagu. Ani analogowego, ani cyfrowego.
Postaw nam kawę!
Nasza działalność systematycznie się rozwija i pochłania coraz więcej czasu, dlatego Twoje wsparcie, choćby symboliczne, będzie bezcenne. Dziękujemy!
