Złoto NBP nie na sprzedaż! Kolejny FAKE Platformy o „SAFE 0 procent”

W czwartek prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński odniósł się do pojawiających się wątpliwości dotyczących udziału banku centralnego w proponowanym mechanizmie. Podkreślił, że zaangażowanie NBP w „polski SAFE 0 proc.” będzie realizowane wyłącznie w granicach prawa i mandatu banku centralnego.

Co szczególnie istotne – i co warto jasno podkreślić – w proponowanym mechanizmie nie ma mowy o sprzedaży złota z rezerw Narodowego Banku Polskiego. Prezes NBP jednoznacznie zapewnił, że aktywa rezerwowe, w tym złoto znajdujące się w zasobach banku centralnego, nie będą uszczuplane, a NBP nie planuje żadnej sprzedaży złota w związku z programem SAFE 0 procent.

Pojawiające się sugestie o możliwej sprzedaży złota przez NBP nie mają żadnego związku z przedstawioną propozycją.

Jak wyjaśnił Glapiński, dodatkowe środki na obronność miałyby pochodzić przede wszystkim z zysku Narodowego Banku Polskiego, a nie z wyprzedaży rezerw.

Jak miałby działać „polski SAFE”?

Szczegóły propozycji przedstawił doradca społeczny prezydenta Leszek Skiba. Z opublikowanych materiałów wynika, że rozważane są dwa scenariusze funkcjonowania programu SAFE 0 proc.

W obu przypadkach chodzi o stworzenie wspólnie z rządem i większością parlamentarną mechanizmu stabilnego finansowania modernizacji armii przy wykorzystaniu krajowego systemu finansowego – z udziałem NBP oraz emisji odpowiednich instrumentów finansowych. Celem byłoby ograniczenie kosztów finansowania oraz pozostawienie większej części kapitału w polskiej gospodarce.

Propozycja ta została przedstawiona jako alternatywa dla europejskiego programu SAFE, który zakłada wspólne finansowanie wydatków obronnych państw Unii Europejskiej.

Warto przypomnieć, że temat SAFE i jego konsekwencji dla Polski pojawiał się już wcześniej w analizach publikowanych na łamach „Prawego Prostego”. W tekście „SAFE – un-SAFE? Dług i suwerenność” wskazywano, że wspólne europejskie mechanizmy finansowe mogą oznaczać nie tylko dostęp do kapitału, ale również nowe formy wpływu instytucji unijnych na decyzje państw członkowskich.

Złoto NBP i antypolska dezinformacja

Mimo jednoznacznych wyjaśnień prezesa NBP w debacie publicznej zaczęły pojawiać się ostrzeżenia dotyczące rzekomej sprzedaży złota z rezerw banku centralnego. W jednym z komentarzy na łamach „Business Insider”, należącego do niemieckiego wydawnictwa Ringier Axel Springer, była prezes NBP Hanna Gronkiewicz-Waltz ostrzegała przed ryzykiem wyprzedaży złota przez bank centralny.

Problem polega na tym, że takie ostrzeżenia w ogóle nie odnoszą się do zaproponowanego mechanizmu SAFE 0 procent. W projekcie nie ma żadnego elementu zakładającego sprzedaż złota ani naruszenie rezerw NBP.

Tego typu wypowiedzi są więc przykładem debaty prowadzonej na bazie scenariuszy, które nie mają związku z rzeczywistą propozycją.

Celem tej dezinformacji jest wprowadzić zamieszanie i odciągnąć uwagę od rzeczywistych pytań dotyczących kosztów, konstrukcji finansowej czy wpływu programu na gospodarkę.

W sprawach tak poważnych jak bezpieczeństwo państwa tego rodzaju emocjonalna i dezinformująca narracja powinna być jednoznacznie potępiana.

Tusk jak obwoźny sprzedawca dywanów

Na propozycję szybko zareagował premier Donald Tusk. Wezwał prezydenta do natychmiastowego podpisania ustawy dotyczącej europejskiego SAFE i zażądał precyzyjnych informacji o możliwościach finansowych NBP.

Warto po wypowiedzi premiera poczynić ważne zastrzeżenie. Donald Tusk wprowadza Polaków w błąd wykorzystując powszechny brak świadomości na temat tego, że zyski lub straty NBP mają charakter czysto bilansowy, a nie finansowy. Wynikają one na przykład z wyceny posiadanych rezerw walutowych, które w przypadku silnego złotego są księgowo warte mniej w przeliczeniu na złotówki. Tak samo wyceniane jest złoto NBP, którego wartość rynkową notuje się w dolarach, a potem przelicza na walutę krajową. Tymczasem złoty w ostatnich latach się umacnia – dolar „tanieje”. Zyski lub straty NBP są to więc zyski czysto „na papierze” i ani strata NBP nie powoduje konieczności jej zasypania z budżetu państwa, ani zysk nie powoduje możliwości przelania środków do budżetu. Te mechanizmu działają w przypadku NBP inaczej niż w zwykłej firmie usługowej czy handlowej, stąd słowa premiera to tylko wrzutka, mająca burzyć narrację zwolenników „SAFE 0 procent”.

Poza tym ton tej wypowiedzi wskazuje na inny dużo poważniejszy problem całej „debaty”. Zamiast spokojnej analizy pojawia się presja czasu i przekaz: trzeba działać natychmiast, bo okazja zaraz przepadnie. To sposób prowadzenia dyskusji bardziej przypominający styl obwoźnego sprzedawcy dywanów, który przekonuje klienta, że promocja jest tylko do końca dnia i decyzję trzeba podjąć od razu. Taka retoryka – oparta na emocjach i presji – może być skuteczna w sprzedaży, ale w sprawach strategicznych dla państwa powinna raczej zapalać czerwone światło. U autora takie światło zapala!

Finansowanie bezpieczeństwa kraju nie jest okazją sezonową ani wyprzedażą. To decyzje, które będą wpływać na kondycję finansową państwa przez dziesięciolecia.

Niezależne głosy prawie niesłyszalne

Warto też zauważyć, że w publicznej dyskusji rzadko pojawiają się głosy ekspertów niezwiązanych bezpośrednio z bieżącym sporem politycznym. Jednym z takich głosów była wypowiedź generała Jarosława Gromadzińskiego – byłego dowódcy 15. Brygady Zmechanizowanej, 18. Dywizji Zmechanizowanej oraz wielonarodowego Eurokorpusu – który w podcaście „Rymanowski Live” odniósł się do obu propozycji.

O europejskim SAFE powiedział krótko:

„To proteza. To jednorazowe zasilenie przemysłu, nie sił zbrojnych.”

Natomiast o propozycji prezydenta stwierdził:

„Dla mnie to nie jest alternatywa dla SAFE. Ja uważam, że Pan Prezydent pokazał zupełnie coś innego. Pokazał możliwość stabilnego finansowania modernizacji sił zbrojnych.”

To ważna uwaga. Z tej perspektywy:

„polski SAFE” nie musi być prostą konkurencją dla programu unijnego, ale raczej propozycją długofalowego mechanizmu finansowania naszej armii.

Szkoda, że takie opinie – płynące od osób z doświadczeniem wojskowym – giną w medialnym sporze.

Potrzeba poważnej rozmowy

Największym problemem całej dyskusji jest dziś brak spokojnej, merytorycznej debaty o samym SAFE – jego mechanizmach, kosztach i konsekwencjach. Zamiast tego pojawia się coraz więcej politycznych etykiet i emocjonalnych argumentów. Jedni mówią o „zdradzie”, inni o „blokowaniu bezpieczeństwa”. W takiej atmosferze trudno rozmawiać o liczbach, strukturze długu czy ryzykach finansowych.

A właśnie o tym powinniśmy rozmawiać! Bo niezależnie od tego, czy Polska skorzysta z europejskiego SAFE, czy też zdecyduje się na własne rozwiązania, jedno jest pewne: mówimy o decyzjach zarówno politycznych jak i finansowych, których skutki będą odczuwalne przez kolejne pokolenia.

Zamiast emocjonalnego szantażu potrzebna jest poważna rozmowa. O mechanizmach. O kosztach. I o tym, które rozwiązania najlepiej służą bezpieczeństwu Polski. Każdy kto właśnie takiej debaty unika jest zdrajcą interesu Polski.