Lider Konfederacji i Nowej Nadziei Sławomir Mentzen został zatrzymany na ponad trzy godziny podczas kontroli paszportowej na lotnisku w Londynie. Polityk przyleciał do Wielkiej Brytanii prywatnie – razem z żoną i dziećmi na weekendowy wyjazd. Ostatecznie został wpuszczony do kraju, nie postawiono mu żadnych zarzutów, nie wydano też zakazu wjazdu. Mimo to sam przebieg zdarzenia wywołał ogromne kontrowersje.
Mentzen opisał sytuację we wpisie opublikowanym na platformie X. Twierdzi, że został zatrzymany prewencyjnie, ponieważ brytyjskie służby obawiały się jego ewentualnej aktywności politycznej. Jak relacjonował, funkcjonariusze mieli pytać go między innymi o cel wizyty, miejsce noclegu oraz o to, czy zamierza uczestniczyć w wydarzeniach publicznych i przemawiać.
„Wielka Brytania jest państwem totalitarnym”
– napisał polityk.
Według niego problemem dla władz niegdysiejszego imperium nie była nielegalna migracja czy radykalizm islamski, lecz poglądy polityczne dotyczące niskich podatków, sprzeciwu wobec Zielonego Ładu i masowej migracji.
Zostałem dziś zatrzymany na ponad trzy godziny na lotnisku w Londynie, ponieważ Brytyjczycy bali się, że będę przemawiał na jakimś spotkaniu politycznym, na które nawet się nie wybierałem.
To upadające państwo nie ma problemu z tym, że jest kolonizowane przez Hindusów i Arabów,…
— Sławomir Mentzen (@SlawomirMentzen) May 8, 2026
Najbardziej uderzające w całej sprawie jest jednak coś innego. Funkcjonariusze sami mieli przyznawać, że nie wiedzą, dlaczego polski polityk został oznaczony i zatrzymany. Mentzen twierdzi, że usłyszał o bliżej nieokreślonej „organizacji”, która miała go wskazać do dodatkowej kontroli. Trudno nie odnieść wrażenia, że mamy do czynienia z mechanizmem przypominającym prewencyjny nadzór nad poglądami politycznymi.
To szczególnie symboliczne w kraju, który jest ojczyzną Georga Orwella.
W „Roku 1984” Orwell stworzył wizję rzeczywistości, w której obywatel może stać się podejrzany nie za to, co zrobił, ale za to, co potencjalnie mógłby powiedzieć lub pomyśleć.
Dzisiejsza Wielka Brytania coraz częściej budzi takie skojarzenia. Dawne imperium, które przez stulecia miało wpływy na połowie świata, dziś wygląda na państwo sparaliżowane strachem przed własną debatą publiczną.
Wolność w Europie? Dawno temu i nieprawda!
Sprawa Mentzena wpisuje się też w szerszą dyskusję o stanie wolności słowa w Europie. Kilka miesięcy temu ostre kontrowersje wywołały słowa amerykańskiego wiceprezydenta JD Vance, który podczas konferencji bezpieczeństwa w Monachium ostrzegał europejskie elity przed odchodzeniem od demokratycznych standardów. Vance mówił wtedy:
„Największym zagrożeniem dla Europy nie jest Rosja ani Chiny. Największym zagrożeniem jest odejście Europy od własnych wartości”.
Jak J.D. Vance rozwścieczył pachnące naftaliną „elity” eurokratów? [TEKST PRZEMÓWIENIA, MONACHIUM]
Wypowiedź wywołała wściekłość części europejskich elit i mediów, które zarzucały Vance’owi populizm oraz atakowanie europejskiej demokracji. Tymczasem przypadek Mentzena sprawia, że tamte słowa brzmią dziś wyjątkowo aktualnie.
Co na to wszystko władze Wielkiej Brytanii?
Brytyjskie władze do tej pory nie wydały żadnego oficjalnego komunikatu w tej sprawie. Standardowo zasłaniają się zasadą niekomentowania indywidualnych przypadków imigracyjnych.
Reakcja pojawiła się natomiast po stronie polskiej. Szef Biura Polityki Międzynarodowej Prezydenta RP Marcin Przydacz zapowiedział interwencję i zwrócenie uwagi stronie brytyjskiej na nieproporcjonalność działań. Z kolei minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski oraz konsul RP w Londynie Agnieszka Fabryczewska zapowiedzieli skierowanie pytań do brytyjskich instytucji.
Cała sytuacja pokazuje jednak coś znacznie poważniejszego niż dyplomatyczny incydent. Jeżeli europejski polityk, legalnie podróżujący z rodziną, może zostać zatrzymany wyłącznie dlatego, że jego poglądy uznano za potencjalnie niepożądane, to trudno nie postawić pytania o granice wolności politycznej w dzisiejszej Europie.Wolność słowa przestaje mieć znaczenie wtedy, gdy obowiązuje wyłącznie dla poglądów akceptowanych przez establishment.
