Nie sposób stwierdzić, czy wszystkie tego typu przekazy są inspirowane przez państwo ukraińskie, rosyjskie służby, czy powstają oddolnie. Faktem pozostaje jednak, że w mediach społecznościowych pojawia się coraz więcej wpisów powielających narracje korzystne dla przeciwników stabilności regionu. W świecie wojny informacyjnej nie zawsze najważniejsze jest bowiem to, kto rozpowszechnia dany przekaz. Znacznie ważniejsze są jego skutki.
Jak wywołano trolla do tablicy
Kilka godzin temu na naszym profilu na Facebooku opublikowaliśmy wypowiedź Piotra Barełkowskiego – polskiego dziennikarza, producenta filmowego i telewizyjnego, reżysera, realizatora oraz menedżera mediów. Barełkowski jest 55-letnim przedsiębiorcą medialnym, który współtworzył lub zakładał kilka kanałów informacyjno-publicystycznych.
W swojej wypowiedzi zwraca on uwagę na, jego zdaniem, niepokojące przekazy medialne płynące z mediów o niemieckim kapitale działających w Polsce i za granicą. Twierdzi, że Niemcy dążą do budowania na Zachodzie oraz w Polsce atmosfery strachu przed rzekomo nieuchronną rosyjską napaścią na Polskę.
Uwaga! Mamy kolejną próbę wciągnięcia Polski do wojny z Rosją przez Ukrainę i Niemcy! pic.twitter.com/oRCXdXPh9L
— Piotr Barełkowski (@pbarelkowski) July 4, 2026
Zdaniem Barełkowskiego – jak wskazuje, podzielanym również przez wielu ekspertów – Rosja nie ma obecnie ani celu, ani możliwości eskalowania działań wojennych przeciwko Polsce jako państwu członkowskiemu NATO. W jego ocenie cała operacja medialna ma służyć przede wszystkim wywoływaniu strachu i napięcia społecznego, co miałoby ułatwić podporządkowanie Polski niemieckiej agendzie politycznej.
Komentarz spod wpisu
Wkrótce po opublikowaniu na facebookowym profilu PROSTY Z PRAWEJ wypowiedzi Barełkowskiego pojawił się komentarz podpisany nazwiskiem Ігор Соболевський (Ihor Sobolewski). Profil nazwany cyrylicą jest zablokowany, a jego autora nie sposób zweryfikować. Nie wiadomo, kim jest, skąd pochodzi ani czy rzeczywiście występuje pod własnym nazwiskiem.
Sam komentarz przedstawia rozbudowaną teorię geopolityczną. Reproduktor przekazu przekonuje, że pogorszenie relacji polsko-ukraińskich zostało wywołane przez bliżej nieokreślonych „wielkich graczy”, twierdzi, że Rosja planuje napaść na Polskę, USA mają być zainteresowane przedłużaniem wojny i eskalowaniem wojny dla zysków przemysłu zbrojeniowego, a przyszła agresja Rosji miałaby być efektem rzekomych porozumień między Władimirem Putinem a Donaldem Trumpem. I uwaga:
w propagandowym scenariuszu, to Ukraina miałaby być jedynym wybawcą Polski z opresji rosyjskiego ataku.
To klasyczna konstrukcja propagandowa. Mieszanka faktów, półprawd i całkowicie nieudokumentowanych hipotez ma sprawiać wrażenie chłodnej analizy, choć w rzeczywistości prowadzi odbiorcę do z góry założonych wniosków.
Co napisał dezinformator?
Przytaczamy zamieszczony przez „Ігор Соболевський” komentarz w całości, do celów edukacyjnych a poniżej jego analiza:
Katastrofalne załamanie relacji między Ukrainą a Polską stało się zaskoczeniem nie tylko dla społeczności międzynarodowej, ale także dla zdecydowanej większości Ukraińców i Polaków.
Zrozumiałe jest, że przeciętny Polak, podobnie jak Ukrainiec, nie jest inicjatorem tego kolejnego zwrotu w geopolityce – to inicjatywa wielkich graczy geopolitycznych w wykonaniu pożytecznych idiotów.
Komu zatem opłaca się wrogość między dwoma sąsiednimi narodami?
Beneficjentów tego konfliktu jest dwóch:
Pierwszym jest Rosja, która planuje zaatakować Polskę, lecz obawia się udziału Ukrainy w tym konflikcie, ponieważ w dzisiejszej sytuacji nikt poza Ukraińcami nie będzie w stanie szybko, realnie i skutecznie pomóc Polakom.
Drugim beneficjentem są USA, które w przededniu działań wojennych na terytorium Polski nie chcą stracić wielomiliardowego polskiego rynku broni na rzecz nowoczesnych ukraińskich technologii. Amerykanie rozumieją również, że udział Sił Zbrojnych Ukrainy po stronie Polski skróci czas trwania konfliktu do minimum, a co za tym idzie – zmniejszy zyski amerykańskiego sektora zbrojeniowego.
Nie zdziwię się, jeśli z czasem okaże się, że przyszła agresja militarna Rosji wobec Polski, podobnie jak dzisiejsza wobec Ukrainy, jest wynikiem porozumień między Putinem a Trumpem.
Dziś za tę grę dwóch starych marazmatyków [od słowa „marazm” – red.] krwią płacą Ukraińcy, a jutro płacić będą Polacy.
Propaganda – analiza
Największą słabością tej narracji jest całkowite przemilczenie wydarzeń, które rzeczywiście doprowadziły do gwałtownego pogorszenia relacji między Warszawą a Kijowem. Od maja i czerwca 2026 roku bezpośrednim impulsem eskalacji stała się decyzja prezydenta Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu elitarnej jednostce sił specjalnych Ukrainy honorowej nazwy „Bohaterów UPA”. To właśnie ten dekret wywołał zdecydowaną reakcję polskich władz oraz pogorszenie nastrojów społecznych.
Komentarz „Sobolewskiego” całkowicie pomija ten fakt. Zamiast wskazać konkretną decyzję polityczną, przedstawia konflikt jako rezultat tajemniczych działań anonimowych sił sterujących światem. Jest to charakterystyczna technika propagandowa – usunięcie niewygodnych faktów i zastąpienie ich teorią spiskową.
USA jako główny winowajca
Równie niewiarygodna jest teza, według której Stany Zjednoczone miałyby być zainteresowane rosyjskim atakiem na Polskę, aby utrzymać sprzedaż uzbrojenia. Tego rodzaju rozumowanie nie wytrzymuje elementarnej analizy. Rosyjska agresja na państwo NATO oznaczałaby ryzyko wojny o nieporównywalnie większej skali, ogromne koszty gospodarcze i militarne oraz zagrożenie dla całego systemu bezpieczeństwa Zachodu. Twierdzenie, że Waszyngton miałby świadomie dążyć do takiego scenariusza z powodów handlowych, nie znajduje potwierdzenia w żadnych wiarygodnych źródłach. Nie wytrzymuje podstawowego logicznego testu.
Zupełnie przemilczana jest w tej retoryce pozycja Niemiec – najsilniejszej gospodarki Unii Europejskiej oraz kraju, któremu w nie mniejszym stopniu niż Rosji, zależy na umniejszeniu znaczenia Stanów Zjednoczonych w Europie. Z jednej strony Niemcy tracą na wojnie na Ukrainie, nie mogąc chociażby swobodnie współpracować gospodarczo z Rosją i importować stamtąd tanich węglowodorów. Z drugiej jednak strony trudno nie dostrzec prowadzenie Niemcy takich działań, które w obliczu toczącej się na Ukrainie wojny, wykorzystują istniejący chaos i indukowany przez Rosję strach do zacieśniania podporządkowanej sobie współpracy europejskiej oraz dążeń federalizacyjnych na poziomie UE. To wszystko ma w ostatnich latach miejsce, na co istnieją przecież twarde dowody.
Kremlowskie klisze w ukraińskim wydaniu?
Komentarz zawiera również charakterystyczne elementy językowe znane z rosyjskiej propagandy. Pojawiają się określenia „pożyteczni idioci”, od dziesięcioleci obecne w sowieckiej retoryce, a także pogardliwe sformułowania przypominające rosyjski język propagandowy.
Cała konstrukcja tekstu opiera się na dobrze znanym schemacie. Za wszelkie problemy odpowiadają anonimowi „wielcy gracze”, Stany Zjednoczone przedstawiane są jako główny manipulator wydarzeń, odpowiedzialność Rosji zostaje rozmyta, natomiast Polska i Ukraina mają być jednocześnie ofiarami tego samego światowego spisku. To dokładnie ten model narracyjny, który od lat rozwijają rosyjskie ośrodki dezinformacyjne.
Co jednak w tym produkcie propagandowym uderza najbardziej, że tym razem to Ukraina miałaby stać się ratunkiem dla Polski. W przekazach płynących wcześniej z Kremla eksperci od rosyjskiej dezinformacji często dostrzegali kreowanie Rosji nie jako agresora, co właśnie siłę gwarantującą pokój, stabilność i ugruntowywanie konserwatywnych wartości. Albo mamy więc do czynienia z dalszą wielopiętrową grą rosyjskiej propagandy, albo też Kijów przechwycił kremlowskie klisze propagandowe i próbuje implementować je dla swoich korzyści na poziomie regionalnym.
Barełkowski od lat mówi o wojnie informacyjnej
Piotr Barełkowski od dawna zwraca uwagę na zjawisko propagandy i wpływu zagranicznych mediów na debatę publiczną w Polsce. W lipcu 2024 roku pisał, że od dłuższego czasu jest atakowany za film „Krzywda”, poświęcony niemieckim zbrodniom oraz ich konsekwencjom historycznym. Jak podkreślał, zarzuty o rzekomą „antyniemieckość” mają być próbą zdyskredytowania zarówno filmu, jak i uczestniczących w nim europejskich historyków.
Bez względu na ocenę jego poglądów trudno nie zauważyć, że wojna informacyjna staje się dziś równie ważnym polem rywalizacji jak gospodarka czy bezpieczeństwo militarne.
Najbardziej niepokojące jest to, że coraz trudniej rozpoznać źródło propagandy. Dawniej odbiorca wiedział, że przekaz pochodzi z Moskwy. Dziś podobne schematy mogą być powielane przez anonimowe konta, osoby prywatne, aktywistów czy środowiska działające pod różnymi flagami.
Nie ma przy tym znaczenia, czy inspiracja pochodzi z Moskwy, Kijowa czy z innych ośrodków. Jeżeli przekaz prowadzi do wzrostu nieufności, pogłębiania podziałów społecznych i osłabiania pozycji Polski, jego efekt pozostaje identyczny.
Właśnie dlatego każda próba przedstawiania teorii spiskowych jako rzetelnej analizy geopolitycznej powinna być poddawana krytycznej ocenie. Zwłaszcza wtedy, gdy wykorzystuje sprawdzone od lat kremlowskie wzorce propagandowe, niezależnie od tego, kto w danym momencie je powiela.
